18 ก.พ. 69 – ราชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ ประกาศกรมส่งเสริมวัฒนธรรม เรื่อง การขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2568 จำนวน 28 รายการ ลงนามโดย ยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม
ประกาศฉบับนี้ ระบุว่า อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 18 (5) และมาตรา 22 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2559 อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2568 จึงประกาศขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม จำนวน 28 รายการ ดังต่อไปนี้
1. ประเภท รายการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่ต้องได้รับการส่งเสริมและรักษาอย่างเร่งด่วน
1.1 วรรณกรรมพื้นบ้านและภาษา
ระบบเขียนภาษามลายูปาตานี อักษรยาวี
1.2 ศิลปะการแสดง
จาปิง
1.3 แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรม ประเพณี และเทศกาล
1.3.1 ประเพณีการขึ้นเปลเด็ก
1.3.2 ประเพณีงานกระจาด
1.4 ความรู้และการปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล
ระหัดวิดน้ำลำตะคอง
1.5 งานช่างฝีมือดั้งเดิม
1.5.1 ผ้าไททรงดำ
1.5.2 การต่อเรือหัวโทง
1.5.3 ผ้าปักชาวเขาเผ่าเฆี่ยน
1.5.4 รถสองแถวไม้
1.5.5 กลองหลวงลำพูน
1.5.6 โลงมอญ
1.5.7 ทุงผะเหวดอุบลราชธานี
2.ประเภท รายการตัวแทนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
2.1 วรรณกรรมพื้นบ้านและภาษา
2.1.1 สินไช
2.1.2 ตำนานเมืองฟ้าแดดสงยาง
2.2 ศิลปะการแสดง
2.2.1 โหวด
2.2.2 หมอลำ
2.2.3 กลองตึ่งโนง/ตึ่งโนง
2.3 แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรม ประเพณี และเทศกาล
2.3.1 ประเพณีและพิธีกรรมเกี่ยวกับกลองปู่จา
2.3.2 ประเพณีและพิธีกรรมเกี่ยวกับการแข่งเรือ
2.3.3 งานเจ้าพ่อศรีนครเตา
2.4 ความรู้และการปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล
2.4.1 ข้าวเม่า
2.4.2 ไก่ฆอและ
2.4.3 แกงมะแฮะ
2.4.4 ทอดมันหน่อกะลา
2.5 งานช่างฝีมือดั้งเดิม
2.5.1 สไบมอญน้ำเค็ม
2.5.2 ผ้าไหมชาติพันธุ์จังหวัดสุรินทร์
2.6 การเล่นพื้นบ้าน กีฬาพื้นบ้าน และศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัว
2.6.1 เซปักตะกร้อ
2.6.2 วิ่งเปี้ยว
ข้อมูลเพิ่มเติม
– กลองตึ่งโนง หรือ กลองแอว เป็นกลองล้านนาทางภาคเหนือ ตัวกลองจะยาว มากขนาด 3-4 เมตรก็มี ใช้ตีเป็นอาณัติสัญญาณประจำวัด และใช้ในกระบวนแห่กระบวนฟ้อนต่าง ๆ ประกอบกับ ตะหลดปด ปี่แน ฉาบใหญ่ และฆ้องหุ่ย ใช้ตีด้วยไม้ เวลาเข้ากระบวนจะมีคนหาม หรือบางแห่งอาจเป็นรถล้อลากนำขวบนไป
– กลองปู่จา เป็นกลองโบราณชนิดหนึ่ง ซึ่งได้มีการพัฒนารูปร่างและลักษณะการตีของกลองมาอย่างต่อเนื่อง โดยจากกลองใบใหญ่ใบเดียวที่ใช้ตีเป็นเครื่องส่งสัญญาณในการโจมตีศัตรูของกองทัพในเวลาสงคราม ตีส่งสัญญาณบอกข่าวแก่ชุมชน ใช้เป็นเครื่องดนตรีมหรสพ เป็นเครื่องประโคมฉลองชัยชนะ มีจังหวะการตีเรียกว่า “สะบัดชัย” กลองชนิดนี้จึงเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “กลองสะบัดชัย” เมื่อไม่มีการรบทัพจับศึก ก็ได้พัฒนาทั้งรูปร่างลักษณะจังหวะการตี และนำมาใช้ในพิธีกรรมทางศาสนา จึงเรียกว่า “ก๋องปู่จา” “กลองปู่จา” หรือ “กลองบูชา” ต่อมาได้พัฒนาเป็นอีกรูปแบบหนึ่ง คือ การตีเพื่อให้เกิดความบันเทิงความสนุกสนาน ตามงานบันเทิงต่าง ๆ สามารถพบเห็นได้ในขบวนแห่หรืองานแสดงศิลปะพื้นบ้านโดยทั่วไป
