14 พ.ย. 69 – สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) เปิดเผยรายงานสถานการณ์ความอยู่ดีมีสุขของประเทศไทย ประจำปี 2569 พบว่า จังหวัดตรังมีคะแนนดัชนีความอยู่ดีมีสุขสูงที่สุดในประเทศ 80.61 คะแนน ตามด้วยระยองและเพชรบุรี ขณะที่จังหวัดเชียงใหม่อยู่อันดับ 53 ได้ 61.07 คะแนน ส่วนจังหวัดลำพูนอยู่อันดับ 21 ได้ 68.95 คะแนน
รายงานดังกล่าวจัดทำโดยศูนย์วิชาการนโยบายระบบสุขภาพท้องถิ่น สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ภายใต้ชื่อ Thailand Well-Being Index (TWBI) ครอบคลุมทั้ง 77 จังหวัด โดยประเมินจาก 22 ตัวชี้วัดใน 5 มิติ ได้แก่ สุขภาพ สังคมและเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อมและโครงสร้างพื้นฐาน การศึกษาและทรัพยากรมนุษย์ และการมีส่วนร่วมของประชาชน
ผลการประเมินพบว่า ประเทศไทยมีคะแนนเฉลี่ยรวม 64.44 คะแนน โดยมิติการศึกษาและทรัพยากรมนุษย์มีคะแนนเฉลี่ยสูงที่สุด 71.14 คะแนน ขณะที่มิติสิ่งแวดล้อมและโครงสร้างพื้นฐานมีคะแนนเฉลี่ยต่ำที่สุด 53.24 คะแนน สะท้อนถึงประเด็นที่ควรให้ความสำคัญ ทั้งปัญหาฝุ่น PM2.5 คุณภาพน้ำ พื้นที่สีเขียว และการเข้าถึงอินเทอร์เน็ต
ตรังอันดับ 1 ระยองอันดับ 2 เพชรบุรีอันดับ 3
สำหรับจังหวัดที่มีคะแนนรวมสูงที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ ตรัง 80.61 คะแนน ระยอง 77.96 คะแนน เพชรบุรี 77.16 คะแนน กระบี่ 76.85 คะแนน และขอนแก่น 75.67 คะแนน
เมื่อพิจารณารายละเอียด พบว่าจังหวัดตรังมีคะแนนโดดเด่นด้านสิ่งแวดล้อมและโครงสร้างพื้นฐาน 97.90 คะแนน และด้านการมีส่วนร่วมของประชาชน 100 คะแนน แต่ด้านสังคมและเศรษฐกิจได้ 44.93 คะแนน สะท้อนว่าคะแนนรวมสูงไม่ได้หมายความว่าทุกด้านจะมีคะแนนสูงตามไปด้วย
กรุงเทพมหานครอยู่อันดับ 14 ของประเทศ ได้ 71.13 คะแนน โดยมีคะแนนด้านสุขภาพ 94.74 คะแนน แต่ด้านการมีส่วนร่วมของประชาชนได้ 35.65 คะแนน ส่วนจังหวัดท้ายตาราง ได้แก่ นครพนม อันดับ 75 ได้ 53.00 คะแนน อุบลราชธานี อันดับ 76 ได้ 51.48 คะแนน และตาก อันดับ 77 ได้ 50.18 คะแนน
เชียงใหม่อันดับ 53 สิ่งแวดล้อมเป็นมิติที่ได้คะแนนต่ำสุด
จังหวัดเชียงใหม่มีคะแนนดัชนีความอยู่ดีมีสุขรวม 61.07 คะแนน อยู่อันดับ 53 ของประเทศ ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยรวมระดับประเทศ โดยมิติที่มีอันดับดีที่สุดคือการมีส่วนร่วมของประชาชน 75.00 คะแนน อยู่อันดับ 21 ขณะที่สิ่งแวดล้อมและโครงสร้างพื้นฐานได้ 35.00 คะแนน อยู่อันดับ 67
รายงานระบุว่า ตัวชี้วัดที่เชียงใหม่อยู่ในอันดับค่อนข้างต่ำ ได้แก่ ความชุกผู้ป่วยโรคซึมเศร้า อันดับ 75 อัตราการว่างงาน อันดับ 67 ค่าเฉลี่ยฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 อันดับ 68 และอัตราการใช้อินเทอร์เน็ต อันดับ 64 ทั้งนี้ อันดับตัวชี้วัดจากระบบข้อมูลสุขภาพต้องตีความร่วมกับความครอบคลุมของการเข้าถึงบริการและการบันทึกข้อมูล
สำหรับจังหวัดภาคเหนือตอนบนที่เกี่ยวข้อง ลำพูนอยู่อันดับ 21 ได้ 68.95 คะแนน เชียงรายอันดับ 26 ได้ 67.95 คะแนน ลำปางอันดับ 36 ได้ 64.63 คะแนน พะเยาอันดับ 44 ได้ 62.10 คะแนน แพร่อันดับ 51 ได้ 61.39 คะแนน น่านอันดับ 52 ได้ 61.28 คะแนน และแม่ฮ่องสอนอันดับ 56 ได้ 60.15 คะแนน
จังหวัดลำพูนมีคะแนนด้านการมีส่วนร่วมของประชาชนสูงถึง 100 คะแนน เป็นอันดับ 1 ร่วมของประเทศ แต่มีคะแนนด้านสุขภาพ 35.01 คะแนน อยู่อันดับ 75 สะท้อนความแตกต่างของแต่ละมิติภายในจังหวัดเดียวกัน
เปิดอันดับความอยู่ดีมีสุขครบทั้ง 77 จังหวัด ประจำปี 2569
เรียงตามอันดับจากคะแนนดัชนีรวมทั้ง 5 มิติ ตามรายงาน TWBI ปี 2569
1. ตรัง — 80.61 คะแนน
2. ระยอง — 77.96 คะแนน
3. เพชรบุรี — 77.16 คะแนน
4. กระบี่ — 76.85 คะแนน
5. ขอนแก่น — 75.67 คะแนน
6. สงขลา — 74.72 คะแนน
7. สุราษฎร์ธานี — 74.17 คะแนน
8. ชุมพร — 73.64 คะแนน
9. ฉะเชิงเทรา — 73.44 คะแนน
10. ภูเก็ต — 73.04 คะแนน
11. พังงา — 71.63 คะแนน
12. มหาสารคาม — 71.54 คะแนน
13. ชลบุรี — 71.13 คะแนน
14. กรุงเทพมหานคร — 71.13 คะแนน
15. ปทุมธานี — 71.03 คะแนน
16. นครปฐม — 70.90 คะแนน
17. จันทบุรี — 70.72 คะแนน
18. นนทบุรี — 70.61 คะแนน
19. พัทลุง — 70.12 คะแนน
20. พระนครศรีอยุธยา — 69.34 คะแนน
21. ลำพูน — 68.95 คะแนน
22. ราชบุรี — 68.77 คะแนน
23. นครนายก — 68.77 คะแนน
24. สมุทรสงคราม — 68.54 คะแนน
25. นครศรีธรรมราช — 68.05 คะแนน
26. เชียงราย — 67.95 คะแนน
27. ระนอง — 67.93 คะแนน
28. สระบุรี — 67.62 คะแนน
29. พิษณุโลก — 66.43 คะแนน
30. ศรีสะเกษ — 66.13 คะแนน
31. สตูล — 65.72 คะแนน
32. ประจวบคีรีขันธ์ — 65.62 คะแนน
33. ยะลา — 65.34 คะแนน
34. สมุทรปราการ — 65.17 คะแนน
35. ลพบุรี — 65.11 คะแนน
36. ลำปาง — 64.63 คะแนน
37. สมุทรสาคร — 64.58 คะแนน
38. ตราด — 64.34 คะแนน
39. สิงห์บุรี — 63.97 คะแนน
40. กาญจนบุรี — 63.93 คะแนน
41. ปราจีนบุรี — 63.51 คะแนน
42. พิจิตร — 63.11 คะแนน
43. บึงกาฬ — 62.11 คะแนน
44. พะเยา — 62.10 คะแนน
45. บุรีรัมย์ — 61.99 คะแนน
46. ยโสธร — 61.98 คะแนน
47. หนองคาย — 61.90 คะแนน
48. สระแก้ว — 61.80 คะแนน
49. สุพรรณบุรี — 61.54 คะแนน
50. สุโขทัย — 61.46 คะแนน
51. แพร่ — 61.39 คะแนน
52. น่าน — 61.28 คะแนน
53. เชียงใหม่ — 61.07 คะแนน
54. นครราชสีมา — 60.82 คะแนน
55. ชัยนาท — 60.39 คะแนน
56. แม่ฮ่องสอน — 60.15 คะแนน
57. อุทัยธานี — 60.08 คะแนน
58. อำนาจเจริญ — 60.03 คะแนน
59. สกลนคร — 59.75 คะแนน
60. ชัยภูมิ — 59.58 คะแนน
61. ปัตตานี — 59.49 คะแนน
62. อุดรธานี — 58.54 คะแนน
63. อุตรดิตถ์ — 58.44 คะแนน
64. มุกดาหาร — 57.48 คะแนน
65. ร้อยเอ็ด — 57.47 คะแนน
66. นครสวรรค์ — 57.40 คะแนน
67. กาฬสินธุ์ — 56.87 คะแนน
68. หนองบัวลำภู — 55.91 คะแนน
69. กำแพงเพชร — 55.49 คะแนน
70. สุรินทร์ — 55.22 คะแนน
71. เพชรบูรณ์ — 54.59 คะแนน
72. นราธิวาส — 54.43 คะแนน
73. เลย — 53.67 คะแนน
74. อ่างทอง — 53.62 คะแนน
75. นครพนม — 53.00 คะแนน
76. อุบลราชธานี — 51.48 คะแนน
77. ตาก — 50.18 คะแนน
คะแนนความอยู่ดีมีสุขไม่ใช่ผลสำรวจความสุขจากความรู้สึกโดยตรง
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติระบุว่า คะแนนดัชนี TWBI เป็นการประเมินจากข้อมูลสถิติและตัวชี้วัดหลายด้าน โดยใช้ข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ ในช่วง พ.ศ. 2564–2568 มาประมวลผลในรายงานปี 2569 จึงไม่ใช่ผลสำรวจความรู้สึกสุขหรือทุกข์ของประชาชนในปี 2569 โดยตรง
คะแนนเฉลี่ยรวมประเทศ 64.44 คะแนน เป็นค่าเฉลี่ยของคะแนน 77 จังหวัดแบบไม่ถ่วงน้ำหนักตามจำนวนประชากร ขณะที่คะแนนของตัวชี้วัดถูกปรับให้อยู่ในช่วง 25–100 คะแนน และยังไม่ได้กำหนดเกณฑ์ว่าได้คะแนนเท่าใดจึงถือว่า “ผ่าน” หรือ “ดี”
สช.เน้นย้ำว่า จังหวัดที่มีคะแนนรวมสูงอาจมีจุดอ่อนในบางมิติ ขณะที่จังหวัดที่มีคะแนนต่ำกว่าอาจมีจุดแข็งด้านอื่น จึงไม่ควรนำอันดับมาใช้ตัดสินคุณภาพชีวิตของประชาชนในจังหวัดใดเพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณาค่าจริงของแต่ละตัวชี้วัด ปีของข้อมูล และบริบทพื้นที่ประกอบ
ที่มา: สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) รายงานสถานการณ์ความอยู่ดีมีสุขของประเทศไทย 2569 ฉบับสมบูรณ์
