หลายคนอาจคิดว่าอาการของโรคหัวใจต้องเกี่ยวข้องกับบริเวณหน้าอกเท่านั้น แต่ความจริงแล้ว บางสัญญาณอาจดูเหมือนไม่เกี่ยวกับหัวใจ แต่สามารถมีความสัมพันธ์กับความผิดปกติของหลอดเลือดและเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ ข้อมูลจาก นพ.ภูริช สุลัญชุปกร อายุรแพทย์โรคหัวใจ สถาบันโรคทรวงอก ได้ระบุถึง 10 สัญญาณเตือนทางร่างกายที่ควรสังเกต ดังนี้
1. รอยพับเฉียงที่ติ่งหู (Frank’s Sign): การมีรอยพับเฉียงจากบริเวณหน้าติ่งหูไปทางขอบใบหู อาจมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ
2. ผื่นตุ่มไขมันขึ้นกระจาย (Eruptive Xanthoma): ผื่นตุ่มไขมันสีเหลืองหรือแดงขนาดเล็กที่ขึ้นกระจายตามตัว มักสัมพันธ์กับภาวะไขมันในเลือดสูง ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด
3. คราบไขมันบริเวณเปลือกตา (Xanthelasma): ก้อนหรือปื้นสีเหลืองบริเวณเปลือกตา อาจพบร่วมกับภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ (Dyslipidemia)
4. ก้อนหนาตามเอ็น (Tendon Xanthoma): ก้อนนูนบริเวณเส้นเอ็น โดยเฉพาะเอ็นร้อยหวาย อาจสัมพันธ์กับไขมันในเลือดสูง
5. ปลายนิ้วปุ้ม เล็บโค้ง (Digital Clubbing): ลักษณะปลายนิ้วโตและปุ้มขึ้น เล็บโค้งมากกว่าปกติ อาจพบได้ในผู้ป่วยโรคหัวใจและโรคปอดบางชนิด
6. วงสีขาว/เทารอบกระจกตา (Arcus Senilis): หากพบวงสีขาว เทา หรือฟ้ารอบขอบกระจกตาในคนอายุน้อย ควรพิจารณาตรวจระดับไขมันในเลือด
7. ริมฝีปากหรือผิวมีสีเขียวคล้ำ (Cyanosis): อาจเกิดจากระดับออกซิเจนในเลือดต่ำ หรือมีการไหลเวียนของเลือดที่ผิดปกติ
8. ขา ข้อเท้า หรือเท้าบวม (Edema): การคั่งของของเหลวบริเวณขาส่วนล่าง อาจพบได้ในภาวะหัวใจล้มเหลว หรือโรคของหลอดเลือดและอวัยวะอื่น ๆ
9. ผิวเป็นลายตาข่ายสีม่วงหรือน้ำเงิน (Livedo Reticularis): ลักษณะผิวที่เป็นลายคล้ายตาข่าย อาจสัมพันธ์กับความผิดปกติของหลอดเลือดบางชนิด ซึ่งควรได้รับการประเมินหาสาเหตุ
10. สุขภาพช่องปากไม่ดี: โรคปริทันต์ ฟันผุ และการสูญเสียฟัน มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด
ข้อควรระวังและการประเมินความเสี่ยง
การพบสัญญาณเหล่านี้ ไม่ได้หมายความว่าคุณเป็นโรคหัวใจเสมอไป และไม่สามารถใช้วินิจฉัยโรคหัวใจได้ด้วยตัวเอง เพราะอาการอาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้เช่นกัน ทั้งนี้ ควรพิจารณาร่วมกับปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ได้แก่
– ความดันโลหิตสูง หรือ เบาหวาน
– ภาวะไขมันในเลือดสูง หรือ ภาวะน้ำหนักเกิน/อ้วน
– การสูบบุหรี่ หรือ ขาดกิจกรรมทางกาย
– มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ
หากพบความผิดปกติที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน หรือมีอาการร่วมที่รุนแรง เช่น เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก หน้ามืด เป็นลม หรือริมฝีปากเขียว ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
ที่มา : Today’s RDH – “Ten Curious Signs of Cardiovascular Disease”
สถาบันโรคทรวงอก กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
