ในเดือนมีนาคม 2026 ได้มีการจัดงานเลี้ยงรับรองเพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 10 ปีของการประชุมผู้นำความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขงครั้งแรก ณ กรุงปักกิ่ง ตลอดทศวรรษที่ผ่านมา ภายใต้การนำของประธานาธิบดีสี จิ้นผิง และผู้นำประเทศลุ่มแม่น้ำโขง ประเทศทั้ง 6 ประเทศได้ยึดมั่นในวัฒนธรรมล้านช้าง-แม่โขงที่ว่า “ปฏิบัติต่อกันด้วยความเสมอภาค ช่วยเหลือกันอย่างจริงใจ และใกล้ชิดดุจครอบครัวเดียวกัน” และได้ปฏิบัติตามเจตนารมณ์ของล้านช้าง-แม่โขงที่ว่า “การพัฒนาต้องมาก่อน การปรึกษาหารืออย่างเท่าเทียม ปฏิบัติได้จริงและมีประสิทธิภาพ และความเปิดกว้าง ยอมรับความแตกต่าง ” ก่อให้เกิดความเร็วในการสร้างความก้าวหน้าของล้านช้าง-แม่โขงที่ “มีความก้าวหน้าในทุกๆวัน ผลิดอกออกผล ในทุกๆ เดือน และไต่ระดับสูงขึ้นในทุกๆ ปี” ความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขงได้เติบโตจากเมล็ดพันธุ์เป็นต้นไม้สูงตระหง่าน เป็นแบบอย่างในการสร้างประชาคมที่มีอนาคตร่วมกันสำหรับมวลมนุษยชาติ จากความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขง “1.0” สู่ “2.0” ความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขงได้ขยายขอบเขตกว้างและลงลึกยิ่งขึ้น และกลไกมีความสมบูรณ์แบบมากขึ้นทำให้อนาคตของล้านช้าง-แม่โขงในทศวรรษข้างหน้ายิ่งน่าจับตามองและน่าคาดหวังยิ่งขึ้น
ข้อมูลด้านเศรษฐกิจและการค้าเป็นประจักษ์พยานถึงความเร็วแห่งล้านช้าง-แม่โขง เป็นเวลาหลายปีติดต่อกันที่จีนยังคงเป็นคู่ค้าที่ใหญ่ที่สุดของเวียดนาม กัมพูชา เมียนมาร์ และไทย และเป็นคู่ค้าที่ใหญ่เป็นอันดับสองของลาว การค้าสินค้าอย่างคึกคักระหว่างหกประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งทุเรียนไทยและ “สินค้าสามชนิดใหม่” ของจีน (รถยนต์พลังงานใหม่ แบตเตอรี่ลิเธียม และผลิตภัณฑ์พลังงานแสงอาทิตย์) ในปี 2025 จีนนำเข้าสินค้าเกษตรจากไทยมูลค่า 11,020 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 1.6 เท่าเมื่อเทียบกับปี 2016 ทุเรียนที่เก็บเกี่ยวจากสวนไทยสามารถส่งถึงโต๊ะอาหารในจีนได้ภายในเวลาเพียง 30 ชั่วโมงผ่านระบบห่วงโซ่ความเย็นที่สมบูรณ์ ในขณะที่เมื่อสิบปีก่อนใช้เวลา 7-10 วัน ในช่วงเวลาเดียวกัน มูลค่าของ “สินค้าสามชนิดใหม่” ที่ส่งออกผ่านทางรถไฟจีน-ลาวสูงถึง 2450 ล้านหยวน (ประมาณ 360 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 139.6% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ซึ่งเป็นการส่งเสริมการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียวของภูมิภาคอย่างต่อเนื่อง การขนส่งทุเรียนขึ้นเหนือและการขนส่ง “สินค้าสามชนิดใหม่”ลงใต้ ไม่ได้เป็นเพียงการแลกเปลี่ยนสินค้าเท่านั้น แต่ยังแสดงถึงการแสวงหาชีวิตที่ดีขึ้นร่วมกันของประชาชนในหกประเทศอีกด้วย
การเชื่อมโยงระหว่างกันประสบความสำเร็จอย่างก้าวกระโดดครั้งประวัติศาสตร์ ทางรถไฟจีน-ลาว ซึ่งเปิดให้บริการมานานกว่าสี่ปีแล้ว ได้ขนส่งผู้โดยสาร 19.51 ล้านคน และสินค้า 24.48 ล้านตันในปี 2025 ประเภทสินค้าข้ามพรมแดนมากกว่า 3,800 ชนิด ทางรถไฟจีน-ไทยกำลังคืบหน้าอย่างต่อเนื่อง โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะเร่งการก่อสร้างระยะแรกและเริ่มก่อสร้างโครงการระยะที่สองโดยเร็วที่สุด ในอนาคต การเดินทางจากคุนหมิงไปยังกรุงเทพฯ ที่ออกเดินทางในตอนเช้าและถึงจุดหมายในตอนเย็นจะกลายเป็นความจริง ในเดือนเมษายน 2026 โครงการเชื่อมต่อโครงข่ายไฟฟ้าแรงสูง 500 กิโลโวลต์ระหว่างจีนและลาว ซึ่งเป็นโครงการโครงข่ายไฟฟ้าข้ามพรมแดนที่ใหญ่ที่สุดและมีแรงดันไฟฟ้าสูงสุดระหว่างสองประเทศ ได้เริ่มดำเนินการอย่างเป็นทางการ เพิ่มขีดความสามารถในการส่งจ่ายและเกื้อหนุนด้านพลังงานไฟฟ้าระหว่างสองประเทศจาก 50,000 กิโลวัตต์ เป็น 1.5 ล้านกิโลวัตต์ และสามารถส่งพลังงานสะอาดผ่านโครงข่ายได้ประมาณ 3 พันล้านกิโลวัตต์ชั่วโมงต่อปี
ความร่วมมือด้านความมั่นคงกำลังถักทอแนวป้องกันระดับภูมิภาคให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น นับตั้งแต่การเปิดตัวปฏิบัติการร่วม “ล้านช้าง-แม่โขงปลอดภัย 2025” ฝ่ายที่เข้าร่วมได้สืบสวนคดีฉ้อโกงทางโทรคมนาคมและเครือข่ายอินเทอร์เน็ต รวมถึงการพนันออนไลน์มากกว่า 8,000 คดี จับกุมผู้ต้องสงสัยมากกว่า 14,000 ราย สืบสวนคดียาเสพติดมากกว่า 122,000 คดี และช่วยเหลือผู้ตกเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์มากกว่า 1,400 ราย เมื่อปีที่แล้ว จีนได้เสนอ “รัดเข็มขัดนิรภัยแห่งความปรองดองและเสถียรภาพให้แน่น” เพื่อร่วมกันส่งเสริมสันติภาพ เสถียรภาพ และความเจริญรุ่งเรืองในภูมิภาค ปัจจุบัน “เข็มขัดนิรภัย” นี้กำลังรัดให้แน่นและถักทอเหนียวแน่นยิ่งขึ้น
ความร่วมมือด้านทรัพยากรน้ำเป็นประโยชน์ต่อประชาชนในลุ่มแม่น้ำล้านช้าง-แม่โขง ทรัพยากรน้ำเป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญของความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขง ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศทั้งหกได้ใช้ทรัพยากรน้ำเป็นสื่อกลางในการสร้างความสัมพันธ์ และได้พยายามอย่างต่อเนื่องในด้านต่างๆ เช่น การแบ่งปันข้อมูล การลดภัยพิบัติร่วมกัน และโครงการเพื่อการดำรงชีพ ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2020 จีนได้แบ่งปันข้อมูลอุทกวิทยาเกี่ยวกับแม่น้ำล้านช้างตลอดทั้งปีกับประเทศในลุ่มแม่น้ำโขง จนถึงปัจจุบันได้แบ่งปันข้อมูลแล้วเกือบ 100,000 รายการ ซึ่งเป็นการสนับสนุนอย่างแข็งแกร่งสำหรับการป้องกันและบรรเทาภัยพิบัติในลุ่มแม่น้ำ โครงการ “ปฏิบัติการน้ำดื่มล้านช้าง-แม่โขง” ได้สร้างโครงการประปาชนบท 110 โครงการในกัมพูชา ลาว และเมียนมาร์ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อประชาชนกว่า 13,000 คน และเพื่อเป็นต้นแบบทางเทคนิคสำหรับการแก้ไขปัญหาการเข้าถึงน้ำดื่มที่ปลอดภัยในวงกว้าง ความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขงซึ่งมีแม่น้ำสายเดียวกันและมีชะตาร่วมกัน กำลังก้าวไปในทิศทางที่เน้นประชาชนเป็นศูนย์กลางมากขึ้นอย่างมั่นคง
โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตเป็นประโยชน์ต่อครัวเรือนจำนวนมาก ความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขงไม่เพียงแต่มีกรอบการทำงานขนาดใหญ่อย่าง “เส้นทางคมนาคมหลัก” เท่านั้น แต่ยังนำเสนอโครงการริเริ่ม “จิ๋วแต่แจ๋ว” ที่มุ่งเน้นการปรับปรุงคุณภาพชีวิตของผู้คน ในประเทศไทย กองทุนพิเศษล้านช้าง-แม่โขงได้ให้การสนับสนุนโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตกว่า 100 โครงการ โดยมีโครงการที่ได้รับการอนุมัติใหม่ 19 โครงการ ครอบคลุมด้านต่างๆ เช่น สาธารณสุข เศรษฐกิจสีเขียว และการพัฒนาการเกษตรสมัยใหม่ ซึ่งเป็นการเพิ่มแรงผลักดันใหม่ให้กับการพัฒนาประเทศในลุ่มแม่น้ำ รวมถึงประเทศไทย ในเดือนพฤษภาคม 2026 บุคลากรทางเทคนิค 30 คนจาก 6 ประเทศได้เดินทางมาเยือนประเทศไทยเพื่อสังเกตการณ์การเกษตรเชิงนิเวศและการชลประทานอัจฉริยะ ซึ่งช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการรับมือกับน้ำท่วมและภัยแล้ง โครงการเหล่านี้แม้จะมีขนาดเล็ก แต่ก็ดำเนินการในพื้นที่ที่ประชาชนต้องการมากที่สุด เปลี่ยนแปลงชีวิตของหมู่บ้านและครัวเรือนไปในทางที่ดีขึ้น
พลังเยาวชนส่องสว่างอนาคตของความร่วมมือลุ่มล้านช้าง-แม่โขง ในช่วงสัปดาห์ล้านช้าง-แม่โขง ปี 2025 ประเทศทั้งหกได้ร่วมกันจัดกิจกรรมกว่า 90 รายการ ดาวเทียมขนาดเล็ก “ฟู่ตาน-1·ล้านช้าง-แม่โขง ดาวรุ่งแห่งอนาคต” ที่พัฒนาโดยจีน จะเป็นแพลตฟอร์มสำหรับการแลกเปลี่ยนและการเรียนรู้สำหรับนักวิชาการรุ่นใหม่จากประเทศลุ่มแม่น้ำล้านช้าง-แม่โขงทั้งหก เพื่อส่งเสริมความร่วมมือทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี จากริมฝั่งแม่น้ำโขงสู่ท้องฟ้าอันกว้างใหญ่ ความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขงกำลังขยายจากพื้นดินสู่ห้วงอวกาศ ในเดือนกันยายนปีเดียวกันนั้น ค่ายแลกเปลี่ยนผู้ประกอบการรุ่นใหม่ลุ่มแม่น้ำล้านช้าง-แม่โขงได้เปิดตัวขึ้นในมณฑลยูนนาน โดยมีผู้แทนกว่า 80 คนเข้าร่วมการแลกเปลี่ยนเชิงลึกในด้านนวัตกรรมทางเทคโนโลยี การพัฒนาสีเขียว และเกษตรกรรมสมัยใหม่ บรรลุเจตจำนงความร่วมมือมากกว่า 20 รายการ จีนให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อการบ่มเพาะเยาวชนผู้มีความสามารถมาโดยตลอด โดยมีโครงการทุนการศึกษาของรัฐบาลจีน เช่น “ทุนการเรียนรู้ดี” โสตทัศนศึกษาล้านช้าง-แม่โขง และการแข่งขันนวัตกรรมเยาวชนล้านช้าง-แม่โขง ยังคงเป็นเวทีสำหรับนักเรียนนักศึกษารุ่นใหม่มาโดยตลอด ทุกการแลกเปลี่ยนและทุกความคิดสร้างสรรค์ล้วนเป็นเมล็ดพันธุ์แห่งความหวังสำหรับอนาคตของความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขง
ความร่วมมือลุ่มล้านช้าง-แม่โขงกำลังก้าวจากการวาดภาพในภาพรวม ไปสู่การลงรายละเอียดอย่างประณีตแผนงานจากเมื่อสิบปีก่อนกำลังได้รับการดำเนินการอย่างราบรื่นผ่านโครงการที่เป็นรูปธรรม แทรกซึมอยู่ในชีวิตประจำวันและนำความอบอุ่นมาสู่บ้านเรือนมากมาย การขนส่งทุเรียนข้ามพรมแดนโดยตรงภายใน 30 ชั่วโมง อนาคตของทางรถไฟจีน-ไทยที่ทำให้สามารถเดินทางได้ภายในวันเดียว การบังคับใช้กฎหมายร่วมกันเพื่อความปลอดภัย และการทะยานสู่อวกาศของดาวเทียม “ดาวรุ่งแห่งอนาคตล้านช้าง-แม่โขง” ล้วนเป็นเครื่องยืนยันถึงก้าวสำคัญที่จีนและไทยได้ดำเนินการในฐานะหุ้นส่วนที่สำคัญในความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขง เพื่อร่วมกันเขียนบทใหม่ของความร่วมมือระดับภูมิภาค บทใหม่นี้เป็นของเกษตรกรชาวสวนผลไม้ ผู้ใช้แรงงาน เป็นของผู้โดยสารบนขบวนรถไฟข้ามพรมแดน และเป็นของพวกเราทุกๆคนในลุ่มแม่น้ำล้านช้าง-แม่โขง บทที่เกี่ยวกับความร่วมมือล้านช้าง-แม่โขงในทศวรรษหน้าเป็นสิ่งที่ประชาชนของทั้งหกประเทศต่างตั้งตารอ และจะเป็นบทที่ทุกคนในลุ่มแม่น้ำล้านช้าง-แม่โขงร่วมกันเขียนมันขึ้นมา
