กอช. เตือน “สึนามิประชากร” วัย 46-60 ปี 17 ล้านคน เสี่ยง “แก่แต่จน” เร่งออมก่อนสาย

5
คลิกเพื่ออ่านสรุปประเด็นข่าว
สรุปประเด็นข่าว :
กลุ่มคนอายุ 46-60 ปี มีจำนวนพุ่งสูงถึง 17.3 ล้านคน (39% ของวัยแรงงาน) ส่วนใหญ่เป็นแรงงานอิสระที่ต้องแบกรับภาระการออมเงินเพื่อเกษียณด้วยตนเองในยุคที่ค่าครองชีพสูง
ผู้สูงอายุวัยต้นมีรายจ่ายเฉลี่ย 7,603 บาท/เดือน (หากอยู่ลำพังรายจ่ายจะพุ่งสูงถึง 10,087 บาท/เดือน) ขณะที่เบี้ยยังชีพรัฐเริ่มต้น 600 บาท สามารถครอบคลุมค่าใช้จ่ายจำเป็นได้เพียง 7.9% เท่านั้น
หากเริ่มออมเงินตามค่าเฉลี่ยตอนอายุ 46 ปี เงินจะรองรับชีวิตหลังเกษียณได้เพียง 6.6 ปี (หากเริ่มตอน 55 ปี จะเหลือใช้แค่ 2.8 ปี) ซึ่งไม่สอดคล้องกับอายุขัยของคนไทยที่ยืนยาวขึ้นถึง 80-90 ปี
ชวนกลุ่มอาชีพอิสระ (อายุ 15-60 ปี) เข้าสู่ระบบการออมเชิงรุกเพื่อรับบำนาญรายเดือนตลอดชีพเมื่ออายุครบ 60 ปี โดยมีความยืดหยุ่นสูง ออมขั้นต่ำเพียง 50 บาท/ครั้ง และไม่จำเป็นต้องส่งเท่ากันทุกเดือน
รัฐบาลจะช่วยสมทบเงินเพิ่มให้สูงสุด 100% (ตามช่วงอายุ แต่ไม่เกิน 1,800 บาท/ปี) และเงินออมสามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้เต็มจำนวนสูงสุด 30,000 บาท/ปี

23 ก.ค. 69 – กอช. เปิดเผย ข้อมูลจากการสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน สำนักงานสถิติแห่งชาติ และรายงานจาก TDRI สะท้อนความจริงที่น่ากังวลว่า ไทยไม่ได้แค่มีผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น แต่กำลังอายุยืนและอยู่ลำพังมากขึ้น โดยกลุ่มที่น่าจับตาที่สุดคือ “คลื่นคนวัย 46-60 ปี” หรือกลุ่ม “ใกล้เกษียณ” เพิ่มจากปี 2537 เป็น 17.3 ล้านคน ในปี 2567 และมีสัดส่วนสูงถึง 39% ของประชากรวัยแรงงานทั้งหมด คนกลุ่มนี้ส่วนใหญ่ (41.6%) เป็นแรงงานอิสระหรือทำธุรกิจส่วนตัว ซึ่งต้องวางแผนรับผิดชอบการออมเพื่อเกษียณอีก 10-15 ปีข้างหน้าด้วยตนเอง ในสภาพที่ค่าครองชีพพุ่งสูงขึ้น แต่เงินออมกลับสวนทาง

วิกฤตรายจ่ายวัยเกษียณ ข้อมูลระบุว่า ในปี 2567 รายจ่ายเฉลี่ยของคนอายุ 46 – 60 ปี เดือนละ 8,362 บาท และผู้สูงอายุวัยต้น (61-70 ปี) อยู่ที่ประมาณ 7,603 บาทต่อเดือน แต่เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุในปัจจุบันเริ่มต้น 600 บาท ซึ่งครอบคลุมค่าใช้จ่ายจำเป็นได้เพียง 7.9% เท่านั้น นอกจากนี้ รายงานยังชี้ให้เห็นว่าต้นทุนของการ “อยู่คนเดียว” สูงกว่าการอยู่เป็นครอบครัวอย่างชัดเจน โดยผู้สูงอายุที่อยู่ลำพังมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยสูงถึง 10,087 บาทต่อเดือน เนื่องจากไม่สามารถหารเฉลี่ย ค่าที่พัก อาหาร และการเดินทางร่วมกับใครได้

ช่องว่างการออม เงินสะสมที่อาจหมดลงภายในไม่กี่ปี คนอายุ 46 – 60 ปี มีเงินออมเฉลี่ยประมาณ 4,416 บาท ต่อคนต่อเดือน พบว่าคนวัยใกล้เกษียณมีความเปราะบางทางการเงินสูงมาก
• เริ่มออมตอนอายุ 46 ปี หากออมตามค่าเฉลี่ย จะมีเงินใช้หลังเกษียณได้เพียงประมาณ 6.6 ปี
• เริ่มออมตอนอายุ 50 ปี เงินจะรองรับชีวิตได้เพียง 5.1 ปี
• เริ่มออมตอนอายุ 55 ปี เงินจะเหลือใช้เพียง 2.8 ปี
ซึ่งหากพิจารณาว่าคนไทยปัจจุบันมีอายุยืนยาวขึ้นถึง 80 – 90 ปี (กลุ่มอายุ 90 ปีขึ้นไป เพิ่มขึ้นถึง 4 เท่าใน 30 ปีที่ผ่านมา) จะเห็นว่าเงินออมที่มีอยู่นั้นไม่เพียงพอต่อการใช้ชีวิตที่ยาวนานขึ้นอย่างแน่นอน

กอช. ทางเลือกที่มั่นคงสำหรับแรงงานนอกระบบ เพื่อปิดช่องว่างนี้ กอช. มุ่งเน้นให้แรงงานอิสระ พ่อค้าแม่ค้า เกษตรกร และผู้ประกอบอาชีพรับจ้าง ที่มีอายุ 15 – 60 ปี เข้าสู่ระบบการออมเชิงรุกก่อนถึงวัยเกษียณ โดยมีสิทธิประโยชน์ที่ตอบโจทย์ความเสี่ยงในอนาคต ดังนี้
1. รัฐช่วยเติม รัฐบาลสมทบเงินเพิ่มให้สูงสุด 100% ตามช่วงอายุ ไม่เกิน 1,800 บาทต่อปี
2. ความยืดหยุ่นสูง ออมขั้นต่ำเพียง 50 บาทต่อครั้ง สูงสุด 30,000 บาทต่อปี (ไม่ออมเท่ากันทุกเดือนก็ได้)
3. บำนาญที่จับต้องได้ เมื่ออายุครบ 60 ปี จะได้รับเงินบำนาญรายเดือนตลอดชีพ ช่วยลดภาระลูกหลาน และสร้างคุณภาพชีวิตที่มั่นคง
4. ลดหย่อนภาษี เงินออมนำไปลดหย่อนภาษีได้เต็มจำนวนสูงสุด 30,000 บาทต่อปี

จากภาพจำของวัยเกษียณที่อยู่อย่างประหยัด และมีลูกหลานคอยดูแลกำลังเลือนหายไป สังคมใหม่ คือการพึ่งพาตนเอง กอช. จึงไม่ใช่แค่ทางเลือกของการออม แต่เป็น “ตาข่ายความปลอดภัย” ที่จะช่วยให้แรงงานนอกระบบมีบำนาญใช้หลังอายุ 60 ปี ควบคู่ไปกับเบี้ยยังชีพของรัฐ เพื่อให้คนไทยสามารถใช้ชีวิตบั้นปลายได้อย่างมีศักดิ์ศรี