ส่องเกณฑ์ใหม่ “บัตรคนจน” ลูกลดหย่อนภาษี พ่อแม่หมดสิทธิ์ – หาก “ลูกไม่ได้เลี้ยงดู” อุทธรณ์ได้ ลูกอาจมีความผิดย้อนหลังเข้าข่ายโกงภาษี

คุณสมบัติและเกณฑ์ที่ใช้พิจารณาสำหรับโครงการลงทะเบียนรอบใหม่

1. เป็นผู้มีสัญชาติไทย

2. เป็นผู้มีอายุตั้งแต่ 18 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป ณ วันที่ปิดรับลงทะเบียน

3. ไม่เป็นบุคคลดังต่อไปนี้
3.1. ภิกษุ สามเณร นักพรต หรือนักบวช
3.2 ผู้ต้องขัง ผู้ถูกกักกัน ผู้ต้องกักขัง
3.3 บุคคลที่อยู่ในสถานสงเคราะห์ของรัฐ
3.4 นักเรียน นักศึกษา
3.5 บุคคลดังต่อไปนี้
3.5.1 ข้าราชการ
3.5.2 พนักงานราชการ
3.5.3 พนักงาน ลูกจ้าง เจ้าหน้าที่ หรือผู้ปฏิบัติงานในหน่วยงานของรัฐตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 ที่ได้รับค่าตอบแทนจากหน่วยงานของรัฐโดยตรง เว้นแต่บุคคลดังกล่าวได้รับค่าตอบแทนไม่เกิน 100,000 บาทต่อปี (รอบปีปฏิทิน)
3.5.4 ผู้รับบำเหน็จรายเดือน
3.5.5 ผู้รับบำนาญปกติ หรือเบี้ยหวัดจากส่วนราชการ
3.6 ข้าราชการการเมืองตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการการเมือง พ.ศ. 2535
3.7 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และสมาชิกวุฒิสภา
3.8 หุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วนสามัญที่ได้จดทะเบียนหรือห้างหุ้นส่วนจำกัด และผู้ถือหุ้นหรือกรรมการในบริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชนจำกัดตามฐานข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ที่สามารถตรวจสอบได้ด้วย เลขประจำตัวประชาชนของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
3.9 ผู้มีชื่อในบัญชีฝากหลักทรัพย์ที่ฝากไว้กับศูนย์รับฝากหลักทรัพย์หรือที่เก็บรักษาไว้กับนายทะเบียนหลักทรัพย์ ตามฐานข้อมูลของบริษัท ศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ (ประเทศไทย) จำกัด
3.10 ผู้มีชื่อในทะเบียนประวัติ (บัญชีถือครองตราสารหนี้) ตามฐานข้อมูลของธนาคารแห่งประเทศไทย
3.11 ผู้เอาประกันชีวิตประเภทสามัญที่ได้มีการชำระเบี้ยประกันภัยแล้วตั้งแต่ 12,000 บาทต่อปีขึ้นไป
3.12 บิดามารดาของผู้มีเงินได้ ที่ผู้มีเงินได้ได้ใช้สิทธิหักลดหย่อนเงินได้พึงประเมินสำหรับค่าอุปการะเลี้ยงดูบิดามารดา
3.13 บุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของผู้มีเงินได้ บุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของคู่สมรสของผู้มีเงินได้ หรือบุตรบุญธรรมของผู้มีเงินได้ (บุตรฯ) ที่ผู้มีเงินได้ได้ใช้สิทธิหักลดหย่อนเงินได้พึงประเมินสำหรับบุตรฯ
3.14 คู่สมรสของผู้มีเงินได้ ที่ผู้มีเงินได้ได้ใช้สิทธิหักลดหย่อนเงินได้พึงประเมินสำหรับคู่สมรส

4. เป็นผู้มีรายได้ไม่เกิน 100,000 บาทต่อคนต่อปี

5. เป็นผู้มีรายจ่ายให้บุคคลอื่นไม่เกิน 100,000 บาทต่อคนต่อปี

6. เป็นผู้ไม่มีทรัพย์สินทางการเงินหรือมีทรัพย์สินทางการเงินที่มีมูลค่ารวมกันทั้งหมดทุกประเภทไม่เกิน 100,000 บาท ทรัพย์สินทางการเงิน ได้แก่
6.1. เงินฝากในธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน หรือสถาบันการเงินเฉพาะกิจ ได้แก่ ธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ธนาคารอาคารสงเคราะห์ และธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย
6.2 สลากของธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร และธนาคารอาคารสงเคราะห์

7. ไม่มีวงเงินสินเชื่อ หรือมีวงเงินสินเชื่อรวมทุกประเภทหนี้และรวมทุกบัญชีไม่เกิน 100,000 บาท ตามระบบฐานข้อมูลเครดิตของบริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ จำกัด

8. ไม่เป็นผู้มีกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์ หรือเป็นผู้มีกรรมสิทธิ์หรือถือครองอสังหาริมทรัพย์ ตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้
8.1 มีกรรมสิทธิ์ในห้องชุด รวมกันทุกแห่งต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 35 ตารางเมตร และ
8.2 กรณีผู้ที่เป็นเกษตรกร**
8.2.1 มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินที่ใช้เป็นบ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ห้องแถว และตึกแถว รวมกันทุกแห่งต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 25 ตารางวา
8.2.2 มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินและครอบครองที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เมื่อรวมกันกับข้อ 8.2.1 แล้ว ทุกแห่งต้องมีพื้นที่รวมกันไม่เกิน 10 ไร่

8.3 กรณีผู้ที่ไม่ได้เป็นเกษตรกร**
8.3.1 มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินที่ใช้เป็นบ้านเดี่ยว ทาวน์เฮาส์ ห้องแถว และตึกแถว รวมกันทุกแห่งต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 25 ตารางวา
8.3.2 มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน เมื่อรวมกันกับข้อ 8.3.1) แล้ว ทุกแห่งต้องมีพื้นที่รวมกันไม่เกิน 1 ไร่

9. ไม่เป็นผู้มีบัตรเครดิต

10. ไม่เป็นผู้มีกรรมสิทธิ์ในรถ เว้นแต่เป็นผู้มีกรรมสิทธิ์ในรถเฉพาะประเภทรถจักรยานยนต์ ที่มีขนาดกระบอกสูบไม่เกิน 300 ซีซี รถยนต์สามล้อ รถยนต์สี่ล้อเล็กรับจ้าง หรือรถใช้งานเกษตรกรรม ตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ ประเภทละไม่เกิน 1 คัน

ทั้งนี้ ปัญหากรณี “ลูกไม่ได้เลี้ยงดู” กลายเป็นปัญหาดราม่าสำหรับหลายครอบครัวที่บุตรนำชื่อไปลดหย่อนภาษี แต่ไม่ได้ส่งเงินมาจุนเจือจริง ทำให้พ่อแม่กลายเป็นผู้สูงอายุที่ขาดรายได้แต่ก็ถูกตัดสิทธิ์บัตรคนจนไปพร้อมกัน กรณีนี้สามารถยื่นอุทธรณ์ หากพ่อแม่ไม่ได้อาศัยอยู่กับบุตรหรือบุตรไม่ได้อุปการะเลี้ยงดูจริง สามารถเตรียมหลักฐานและยื่น อุทธรณ์สิทธิ ตามระยะเวลาที่กระทรวงการคลังกำหนด เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบข้อเท็จจริงใหม่ได้

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง ระบุว่าหากบุตรนำชื่อบิดามารดาไปยื่นลดหย่อนภาษี แต่ในความเป็นจริงไม่ได้ส่งเสียเลี้ยงดู การกระทำดังกล่าวจะถือว่าเป็นการแจ้งข้อมูลเท็จเพื่อเลี่ยงภาษี ซึ่งเข้าข่ายการกระทำความผิดและอาจมีความผิดย้อนหลังฐานโกงภาษี